reklama

Dąbrowa Górnicza: Jan Hempel dbał o rozwój górnictwa i edukację kadr

Piotr SobierajskiZaktualizowano 
Dziś przedstawiamy sylwetkę Jana Mariana Hempela, który nie tylko przysłużył się rozwojowi górnictwa w Zagłębiu, ale także opracował pierwszą „Mapę geognostyczną zagłębia węglowego w Królestwie Polskiem”. Po raz pierwszy pojawiły się na niej dokładne lokalizacje wielu budynków i zakładów w naszym regionie.

Jan Marian Hempel urodził się 12 grudnia 1818 r. w Burcu, koło Łukowa, w rodzinie napoleońskiego oficera Joachima Hempla.

Ukończył Wojewódzką Szkołę Księży Pijarów w Łukowie. Dokształcał się w Warszawie na „Kursach Dodatkowych”, utworzonych przez Radę Wychowania Publicznego przy Warszawskim Gimnazjum Gubernialnym, kształcącego nauczycieli dla szkół obwodowych.

W wieku 22 lat rozpoczął pracę w kopalni Reden, a potem w zakładach na Niwce. Od końca 1843 r. przebywał w Warszawie, gdzie został powołany na aplikanturę do Sekcji Technicznej Wydziału Górniczego.

W 1847 r. wrócił do Dąbrowy. W tym czasie wprowadził do miernictwa górniczego różne metody rachunku współrzędnych i zastosował po raz pierwszy teodolit do pomiarów w kopalni.

W latach 1850-1857 zorganizował kursy dokształcające dla praktykantów pragnących uzyskać wyższe kwalifikacje zawodowe, które prowadzili praktycy zatrudnieni w Biurze Okręgu Zachodniego. Interesował się także sprawami szkolnictwa elementarnego dla dzieci górników.

Zorganizował i wspomagał finansowo rozwój tego szkolnictwa na terenie Dąbrowy oraz Będzina.

W 1856 r. ukończył, trwającą ponad cztery lata, pracę nad opracowaniem „Mapy geognostycznej zagłębia węglowego w Królestwie Polskiem”. Została wydana nakładem rządowym w 1857 r., w zakładzie M. Fajansa w Warszawie, w 18 sekcjach (arkuszach).

– Mapa bardzo dobrze odzwierciedlała wszystkie szczegóły terenów, układ dróg, ulic. Zawierała wiele elementów topograficznych. Można było z niej dowiedzieć się na przykład, gdzie są poszczególne budynki, gdzie jest karczma, gdzie lazaret górniczy, a nawet gdzie stoją przydrożne krzyże – podkreśla Arkadiusz Rybak, dyrektor Muzeum Miejskiego Sztygarka.

Całość topografii została zrealizowana prawdopodobnie poprzez zdjęcia w terenie (za pomocą stolika mierniczego), przy wykorzystaniu dostępnych materiałów kartograficznych. Dla lepszego zorientowania się w terenie służyły, jako punkty orientacyjne i stabilizacyjne tzw. „piramidy górnicze”. Były to kopce ziemne zlokalizowane na szczytach wzniesień, pozwalające na odniesienie się do sytuacji terenowej i naniesienie na podkład topograficzny wszystkich interesujących punktów.

Za swe opracowanie otrzymał także wysoką nagrodę pieniężną i odznaczenie państwowe order św. Stanisława III klasy.

empel wielokrotnie wyjeżdżał do zakładów górniczych Okręgu Wschodniego.

Na początku 1856 r. sprowadził m.in. do Dąbrowy z Kielc wiele nowych narzędzi mierniczych. Wykonał też mapę geologiczną regionu okolic Kielc w skali 1:262500. 24 grudnia 1860 r. Jan Hempel objął obowiązki Zawiadowcy w Okręgu Zachodnim. Na własne życzenie zwolniono go ze służby w 1868 r., ale po okresie pracy w przedsiębiorstwie prywatnym, powrócił ponownie do górnictwa w 1876 r. Objął wtedy stanowisko zarządzającego górnictwem w Królestwie Polskim. Pracował aż do 1885 r. W latach 1868-1876 organizował i nadzorował eksploatację podziemną złoża siarki rodzimej w Czarkowach, a także analizował wyniki poszukiwań złóż soli kamiennej, co zakończyło się publikacją wyników badań.

Zmarł 19 stycznia 1886 r. i został pochowany w Suchedniowie.

Serwis specjalny: Dąbrowa Górnicza na starej fotografii

Rząd robi poduszkę na ewentualne spowolnienie gospodarcze

Wideo

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3